Sınıf savaşımının 2025 bilançosu: 2 bin 105 işçi iş cinayetlerinde katledildi
İSİG Meclisi, 2025 yılında 94'ü çocuk olmak üzere en az 2 bin 105 işçinin iş cinayetlerinde katledildiğini açıkladı. Rapora göre en fazla cinayetin meydana geldiği işkolu inşaat olurken, katledilen işçilerin yüzde 97'si sendikasız.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, 2025 yılı iş cinayetleri raporunu açıkladı. Rapora göre 2025 yılında en az 2 bin 105 işçi, yani her gün en az 6 işçi iş cinayetlerinde katledildi. Pandemiden sonra en çok iş cinayetinin 2025 yılında gerçekleştiğine dikkat çekilen raporda, bu durumun Türkiye'deki "olağanlaştırılmış bir iş cinayetleri rejimi"nin sonucu olduğu vurgulandı.
"Zira çalışma koşulları ağırlaşıyor, işçiler daha fazla sömürülüyor ve bu durum iş cinayetlerine yol açıyor. Tek bir failden, tek bir cinayet mahallinden, tek bir nedenden söz edemeyeceğimiz için; arka planında devlet aygıtının, idari ve yargısal mekanizmaların, üretim ilişkilerinin ve sermaye birikim modelinin bulunduğu bir durum bu" denilen raporda, iş cinayetleri rejimi ölçeğinin hızla yoğunlaştığı belirtildi.
Raporda, şu ifadelere yer verildi: "İş cinayetleri an itibarıyla sadece işyerlerinde işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemleriyle durdurulabilecek aşamayı geride bıraktı. İş cinayetleri çok katmanlı ve çok boyutlu bir olgu olup, temelde bir sonuçtur. Ana hatlarıyla iş cinayeti rejiminin kolonları; neoliberal politikalar, uluslararası iş bölümünde Türkiye'nin ucuz emek rezervi rolü, organize sanayi bölgeleri (OSB) ve özel endüstri bölgeleri ile Anadolu'nun 'küresel fabrikaya' dönüşmesi, kamunun varlıklarına el koyarak devam eden ilkel birikim, grevlerin ve işçi direnişlerinin engellenmesidir. Tam da bu noktada İSİG Meclisi olarak mücadelemiz sadece işçi ölümleri kayıtlarını tutmak değil, iş cinayetlerinin emek hareketinin bir mücadele başlığı haline getirilmesidir."
🔹Rapora göre, 2025 yılı iş cinayetlerinde bin 761 ücretli (işçi ve kamu emekçisi) ve 344 kendi nam ve hesabına çalışan (çiftçi ve esnaf) hayatını kaybetti.
🔹2025 yılı iş cinayetlerinin sektörlere göre dağılımı, sanayi sektöründe 691, inşaat sektöründe 521, hizmet sektöründe 478, tarım sektöründe 415 iş cinayeti şeklinde oldu.
🔹2025 yılında iş cinayetlerinin cinsiyetlere göre dağılımı ise 138 kadın işçi ve bin 967 erkek işçi şeklinde oldu.
🔹2025 yılında iş cinayetlerinin yaş gruplarına göre dağılımı şöyle: 14 yaş ve altı 26 çocuk işçi, 15-17 yaş arası 68 çocuk/genç işçi, 18-29 yaş arası 382 işçi, 30-49 yaş arası 874 işçi, 50-64 yaş arası 558 işçi, 65 yaş ve üstü 126 işçi, yaşı bilinmeyen 71 işçi hayatını kaybetti.
🔹2025 yılında 91 mülteci/göçmen işçi hayatını kaybetti.
KATLEDİLEN İŞÇİLERİN YÜZDE 97'Sİ SENDİKASIZ
2025 yılında iş cinayetlerinde katledilenlerin 50'sinin (yüzde 2,37) sendikalı, 2 bin 55'inin ise (yüzde 97,63) sendikasız işçi olduğu belirtilen raporda, "Bir yandan tüm iş cinayetlerinde ölen işçilerin yüzde 2'si sendikalıdır tespitiyle 'sendikalı olmak iş cinayetlerini önler' diyebiliriz. Diğer yandan sendikalı işçi ölümlerini de değerlendirince 'sadece sendikalı olmak yetmez örgütlü de olmak gerekir' demek lazım. Zira iş cinayetlerini işçi örgütlülüğü, işçi denetimi önler; sendikaya üye olmak ve toplu sözleşme imzalamak, birçok örnekte bu örgütlülüğün ve denetimin hayata geçirilmediğini göstermiştir. Diğer yandan tespit ettiğimizin ötesinde ölen sendikalı işçilerin olduğunu belirtmeliyiz. Ancak kağıt üzerinde olan sendikal üyeliklerinin gerçek bir örgütlülük olmaması ve birçok sendikanın ölen üyelerini sahiplenmemesi (en azından bir taziye bile yayınlamaması) sonucu net bir bilgi verme şansımız olmadığını da belirtelim" denildi.
2024'TE 71, 2025 YILINDA 94 ÇOCUK İŞÇİ İŞ CİNAYETLERİNDE KATLEDİLDİ
Gideren derinleşen çocuk işçiliğine işaret edilen raporda, şu ifadeler kullanıldı: "Çalışma Bakanlığı'nın sitesinde yer alan istatistikleri incelediğimizde resmi olarak her yıl 13-14 çocuk işçi ölümü kayıtlara geçiyor ve bu ölümler duyu(ru)lmuyordu. Ancak İSİG Meclisi kayıtlarına göre 2013'ten beri her yıl 63-64 çocuk hayatını kaybediyordu. Ancak bu tablo son iki yılda daha da derinleşti. 2024 yılında 71 çocuk işçi ölürken bu yıl 94 çocuk işçi hayatını kaybetti. Çocuk işçi ölümlerinin artmasının temelinde 24 Ocak kararları ve 12 Eylül darbesi ile hayata geçirilen neoliberal politikalar var ama olgunlaştırılması, yani 'çocuk işçiliğinin kitleselleştirilmesi' AKP'li yıllarda özellikle son 15 yılda uygulanan yoksullaştırma ve eğitim politikaları ile birlikte oldu."
"Şu an çocukların kitlesel olarak işçileştirildiği bir sürecin sonuçlarını yakıcı bir şekilde yaşıyoruz. Bu noktada güncel sorunlar üzerinden oluşacak ortak yaklaşımların öne çıkarılacağı, toplumun bütün kesimlerini kapsayabilecek 'çocuk işçiliği ile mücadele' ekseninde 'koordinatif bir ilişki ağı' geliştirilmelidir. Esasen bugün gelinen süreçte zikzaklar çizilse de çocuk işçi ölümleri, MESEM'ler, bütçede çocuklar, parasız eğitim, uyuşturucu/kumar ve çetelere karşı mücadele gibi güncel sorunlar üzerinden fiili bağlar, adımlar ve sosyal saflaşmalar oluştu. Özel bir işçilik ile bu süreç örülmeli ve koordinatif bir örgütlenme ağı şekillenmelidir" denilen raporda, sorunun esas muhatabı olan gençlik örgütlerinin çocuk işçiliğine karşı örgütlenmesinin önemi vurgulandı.
EN FAZLA İŞ CİNAYETİ KASIM AYINDA GERÇEKLEŞTİ
2025 yılında iş cinayetlerinin aylara göre dağılımı şöyle: Ocak ayında en az 180 işçi, Şubat ayında en az 129 işçi, Mart ayında en az 158 işçi, Nisan ayında en az 158 işçi, Mayıs ayında en az 178 işçi, Haziran ayında en az 161 işçi, Temmuz ayında en az 212 işçi, Ağustos ayında en az 196 işçi, Eylül ayında en az 208 işçi, Ekim ayında en az 171 işçi, Kasım ayında en az 219 işçi, Aralık ayında en az 135 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti.
İŞ CİNAYETLERİNDE İLK SIRADA İNŞAAT İŞKOLU GELİYOR
2025 yılında iş cinayetlerinin işkollarına göre dağılımı şöyle: inşaat, yol işkolunda 493 işçi; tarım, orman işkolunda 414 emekçi (183 işçi ve 231 çiftçi); taşımacılık işkolunda 272 işçi; ticaret, büro, eğitim, sinema işkolunda 144 emekçi; belediye, genel işler işkolunda 125 işçi; metal işkolunda 108 işçi; konaklama, eğlence işkolunda 103 işçi; madencilik işkolunda 61 işçi; enerji işkolunda 48 işçi; petro-kimya, lastik işkolunda 45 işçi; gıda, şeker işkolunda 43 işçi; savunma, güvenlik işkolunda 33 işçi; tekstil, deri işkolunda 32 işçi; çimento, toprak, cam işkolunda 30 işçi; sağlık, sosyal hizmetler işkolunda 30 işçi; gemi, tersane, deniz, liman işkolunda 26 işçi; ağaç, kağıt işkolunda 19 işçi; banka, finans, sigorta işkolunda 4 işçi; iletişim işkolunda 3 işçi; basın, gazetecilik işkolunda 3 işçi; işkolu belirlenemeyen 69 işçi hayatını kaybetti.
'DEPREM BÖLGESİNDE İSİG KURALLARINA UYULMUYOR'
İş cinayetlerinde ilk sırada inşaat işkolunun geldiğine dikkat çekilen raporda, "Deprem sonrası yıkımlarda ve bina inşaatlarında sık sık işçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarına uyulmamaktadır. Bu noktada ilk süreçte bina yıkımı yapan iş makinesi operatörlerinin ölümleri sonrasında ise özellikle 2023 yılının Kasım ayının sonundan itibaren bina yapımında çalışan işçilerin ölümlerini tespit ediyoruz. 2023 yılında 6 Şubat sonrası en az 51, 2024 yılında en az 107 ve 2025 yılında ise en az 131 olmak üzere deprem şehirlerindeki yeniden inşa faaliyetlerinde üç yılda en az 289 inşaat işçisi hayatını kaybetti" denildi.
İŞ CİNAYETLERİNİN NEDENLERİNE GÖRE DAĞILIMI
2025 yılında iş cinayetlerinin nedenlerine göre dağılımı şöyle: trafik, servis kazası nedeniyle 466 işçi; ezilme, göçük nedeniyle 374 işçi; yüksekten düşme nedeniyle 354 işçi; kalp krizi, beyin kanaması nedeniyle 299 işçi; elektrik çarpması nedeniyle 95 işçi; şiddet nedeniyle 92 işçi; intihar nedeniyle 89 işçi; patlama, yanma nedeniyle 81 işçi; zehirlenme, boğulma nedeniyle 65 işçi; nesne çarpması, düşmesi nedeniyle 45 işçi; kesilme, kopma nedeniyle 8 işçi; diğer nedenlerden dolayı 137 işçi hayatını kaybetti.
'TRAFİK, SERVİS KAZALARI İŞ CİNAYETİ OLARAK GÖRÜLMÜYOR'
İş cinayetlerinin bir numaralı nedeninin trafik, servis kazaları olduğu vurgulanan raporda, "Ancak bu ölümler iş cinayeti olarak değil trafik kazası olarak görülüyor. Oysa tır, kamyon, otobüs, servis minibüsü, taksi şoförleri, moto kuryeler uzun çalışma saatlerinde ve neredeyse dönüşümsüz çalışmaktalar. Diğer yandan araçların yeterli bakımı yapılmıyor ve eski araçlar kullanılıyor, yol aydınlatması veya düzenlemelerinde sorunlar var, iş yetiştirme baskısı cabası vb. Şoför ölümleri bir iş cinayetidir, yine servislerde birçok işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetmektedir" denildi.