21 Temmuz 2024 Pazar

Phaselis Antik Kenti ihalesinde mahkeme yine 'dur' dedi

Antalya'nın Kemer ilçesinde bulunan Phaselis Antik Kentinde mahkemeden ikinci durdurma kararı çıktı. Phaselis'te bakanlık eliyle uygulanan halk plajı projesiyle ilgili ihalenin iptali için açılan davada Ankara 11. İdare Mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı verdi.

Antalya'nın Kemer ilçesinde bulunan Phaselis antik kentinin koruma alanı sınırları içindeki iki ayrı koyda Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından inşa edilen halk plajı projesiyle ilgili açılan ikinci davada da Mahkemeden yürütmeyi durdurma kararı çıktı.

Kemer ve Tekirova'da yaşayan halkın ve TMMOB Mimarlar Odası Antalya Şubesinin açtığı davayı gören Ankara 11. İdare Mahkemesinin 30 Mayıs 2023 tarihli kararında, Phaselis'deki inşaat projesine dayanak teşkil eden Koruma Kurulu onayının da yürütmesinin durdurulduğuna işaret edilerek, "ihale işlemlerinin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararlar doğurabilecek nitelikte olduğu anlaşıldığından" itiraz yolu kapalı olmak üzere yürütmeyi durdurma kararının kabul edildiği kaydedildi. Kültür ve Turizm Bakanlığının Phaselis antik kentinin 1. Derece arkeolojik sit alanı statüsündeki koruma alanı sınırları içerisinde inşa ettiği iki ayrı halk plajı tesisleri için 30 Ocak 2023 tarihinde ihale yapılmıştı. İhale şartnamesine göre 60 gün yapım süresi olan 47 milyonluk proje için Alacasu ve Bostanlık koyları seçilmişti.

TEPKİLER ÜZERİNE KOYDAKİ BETONLARIN BİR KISMI KALDIRILDI
Kültür ve Turizm Bakanlığının başlattığı halk plajı projeleri, sit sınırlarındaki Alacasu koyunda iş makineleri kullanılarak atıksu gideri çukuru kazılması ve büfe, duş ve tuvaletlere beton temel atılması nedeniyle kamuoyunun tepkisine neden oldu. Bu tepkiler üzerine Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, beton temellerin söküleceğini ve kazık sistemiyle projeyi uygulayacaklarını açıkladı. Bakan'ın açıklaması sonrasında, beton zeminlerin bir kısmı iş makineleri ile kırılarak kaldırıldı ve kısmen değiştirilen halk plajı projeleri inşaat çalışmalarına devam edildi.

Yöre halkının ve meslek odalarının açtığı iptal davaları devam ederken, seçimlere yetiştirileceği söylenen proje jandarmaların gözetiminde tamamlandı. Antalya 3. İdare Mahkemesi ise inşaatın devam ettiği geçtiğimiz nisan ayında projenin temelini oluşturan 13 Ekim 2022 tarihli Koruma Kurulu kararını mevzuata aykırı bularak yürütmesini durdurdu. Bu kararın ardından projeyle ilgili ihalenin iptali için Kültür ve Turizm Bakanlığına karşı Ankara 11. İdare Mahkemesinde açılan davada da mahkeme yürütmeyi durdurma kararı verdi.

Ankara 11. İdare Mahkemesinin 30 Mayıs 2023 tarihli kararında, Kurul kararının yürütmesini durduran Antalya 3. İdare Mahkemesinin aldığı karara atıfta bulunularak şöyle denildi: "Dava konusu işlemin Antalya - Kemer 'Phaselis Antik Kenti Ören Yeri ve Bütünleyici Kıyı Alanı Çevre Düzenlemesi Yapım İşine' ait 30 Ocak 2023 tarihinde onaylanan 2022/1512795 ihale kayıt numaralı ve 3438225 sayılı ihale kararının bulunması ve yapım işinin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararlar doğurabilecek nitelikte bulunması sebebiyle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra bu konuda yeniden bir karar verilinceye kadar 2577 Sayılı Yasanın 27.maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütmenin durdurulmasına' şeklinde karar verilmiştir.

'İHALE UYGULANIRSA TELAFİSİ GÜÇ ZARARLAR DOĞABİLİR'
"Tüm bu nedenlerle; dava konusu ihale kararı ve Olur'un dayandığı işlemin Koruma Bölge Kurulu kararı olduğu ve Antalya 3. İdare Mahkemesince de bu kararın yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği, ihale işlemlerinin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararlar doğurabilecek nitelikte olduğu anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması isteminin; bekletilen dosyada verilecek karar sonrasında mahkememizce yeni bir karar verilinceye kadar kabulüne, 2577 sayılı Kanunun 20/A maddesinin 2/e maddesi uyarınca itiraz yolu kapalı olmak üzere, 30 Mayıs 2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi."

AV. TUNCAY KOÇ: ŞU ANDAN İTİBAREN TEK ÇİVİ ÇAKILAMAZ
Ankara 11. İdare Mahkemesinin kararını değerlendiren davanın avukatlarından Tuncay Koç, projeyle ilgili ihaleye karşı açtıkları davada mahkemenin geçici olarak yürütmeyi durdurma kararı verdiğini belirterek, "Artık Phaselis'te projeyle ilgili hiçbir şey yapılamaz. Şu andan itibaren tek çivi çakılamaz. İhale artık askıya alınmış durumda. Zaten dört kere revize edilmiş bir planın da aynı ihaleyle devam etmesi hukuken de sakattı. Bu kararın çok daha önceden verilmesi gerekiyordu. Geç kalınmış bir karar ama hiçbir şey bitmiş değil. Phaselis'te hukuka, mevzuata göre çevre mücadelemiz devam ediyor" dedi.

'YARGI KARARI GECİKİNCE PHASELİS'TE YAPILAŞMA TAMAMLANDI'
Türkiye genelinden 100 kadar doğal ve kültürel miras duyarlılığına sahip demokratik kitle örgütünün destek verdiği Phaselis'e Dokunma Hareketi ise halk plajları ihalesinin yürütmesini durduran mahkeme kararıyla ilgili buruk bir sevinç içinde olduklarını dile getirdi. Sevinçlerinin Ankara 11. İdare Mahkemesinin almış olduğu kararın aylardır "Phaselis'e Dokunma" sloganı ile sürdürülen doğal ve kültürel miras farkındalık çabalarını değersizleştirmek isteyen siyasetçilere ve idarecilere güneşin balçıkla sıvanamayacağını gösterdiği kaydedildi. Yapılan inşaatların "zararsız" olduğu karşı tezlerin mahkeme kararıyla da çürütüldüğünün altı çizilen açıklamada, bu kararla Phaselis antik kenti ve çevresindeki iki koyla ilgili manipülatif haber ve paylaşımlara da bir cevap verildiği ifade edildi.

'PHASELİS, UNESCO DÜNYA MİRASI LİSTESİNİ HAK EDİYOR'
Phaselis'e Dokunma Hareketi açıklamasına şöyle devam etti: "Ankara 11. İdare Mahkemesinin almış olduğu karar, davayla ilgili yapılacak bilirkişi incelemesinin tamamlanmasına ve Antalya 3. İdare Mahkemesinin yeni bir karar alıncaya kadar korunan alandaki yapılaşma projesinin alanda telafisi imkansız zararlar vermesinin önüne geçmeyi amaçlıyor. Ancak henüz inşaatın başladığı günlerde açılan davalarda projenin tamamlanmasının ve korunan alanın tahrip edilmesinin ardından gelen kararlara sevincimiz buruk. Çünkü, Arkeologlar Derneği Antalya Şubesinin hatırlattığı gibi UNESCO Dünya Mirası Listesine girmeyi hak eden Phaselis'teki halk plajı projelerinin inşaatı, Türkiye'de benzeri görülmemiş şekilde, jandarma koruması altında tamamlandı ve buradaki kültür tabakası tahrip edildi.

'PHASELİS'TE ÇÖZÜM BİLİMSEL ARAŞTIRMALARA İTİBAR ETMEKTİR'
"Phaselis Çalıştayına katılan ve sahada bilimsel araştırma yapan akademisyenler, Phaselis'te ziyaretçi trafiğinin yarattığı sorunların ilave halk plajı tesisleri ile değil, uluslararası kabul gören doğal ve kültürel mirası koruma ve koruma kriterlerine uygun kullanma dengesini sağlayarak çözülebileceğini açıklamışlardı. Bu amaçla öncelikle Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kemer ve Antalya Büyükşehir Belediyeleri, sahada araştırma yürüten Akdeniz Üniversitesinin yanı sıra ilgili meslek odaları ve sivil toplum örgütlerinin de sürece katılımını sağlayacak Phaselis Antik Kenti Yönetim Planı hazırlanması gerekiyor. Bizler buradaki doğal ve kültürel mirasın nihai korunmasını ve dengeli kullanılmasını sağlayacak Phaselis Antik Kenti Yönetim Planı hazırlaması için farkındalık çabalarımızı sürdüreceğiz. Kültür ve Turizm Bakanlığını da yasalara ve mahkeme kararına uygun davranmaya davet ederek yürütmeyi durdurma kararını sizinle paylaşıyoruz."