GÜNCEL

Çeviri / Sava� m�, bar�� m�?*

HABER MERKEZ�
20 �ubat 2026 Cuma

�ran ile ABD aras�nda süren görü�melere ili�kin olan bu yaz� komalah.org sitesinden ETHA taraf�ndan çevirilmi�tir.

�ran ve Amerika aras�ndaki ikinci görü�melerin, her iki taraftan çeli�kili aç�klamalarla birlikte Cenevre'de yap�lmas� bekleniyor. Bir yanda, �ran �slam Cumhuriyeti, enerji, petrol ve gaz ortak sahalar�, madencilik projeleri ve hatta uçak al�m� dahil olmak üzere geni� çapl� ekonomik i�birli�i için Amerika ile anla�maya haz�r oldu�unu belirtti. D��i�leri Bakanl�� Ekonomik Diplomasi Genel Müdür Yard�mc�s� Hamid Ganbari, anla�man�n sürdürülebilir olabilmesi için Amerika'n�n da "yüksek ve h�zl� ekonomik getiri sa�layacak" alanlarda fayda sa�lamas� gerekti�ini savundu.

Di�er taraftan, Amerika D��i�leri Bakan� Marco Rubio, diplomasi tercihinde oldu�unu belirtmi� olsa da, "Kimse �ran ile ba�ar�l� bir anla�maya varamad�" vurgusunu yap�yor. Ayn� zamanda, Amerika bölgeye ikinci bir uçak gemisi gönderdi ve görü�melerin ba�ar�s�z olmas� durumunda "uzun süreli askeri harekât" için haz�rlan�yor. Ayr�ca, Axios'a göre Trump ve Netanyahu, �ran'�n Çin'e petrol ihracat�n� azaltmak için birlikte hareket etmeyi kabul etti; bu ad�m, Tahran'�n petrol gelirlerini ciddi �ekilde dü�ürebilir.

Bu geli�meler, her iki taraf�n da diplomasi ve bask� araçlar�n� ayn� anda kulland��n� gösteriyor. Bu kombinasyon, görü�meleri hem bir anla�maya hem de gerilimin artmas�na yönlendirebilir.
Böylesi bir ortamda, �ran halk� için as�l soru, "Bu senaryolardan birini desteklemek ya da kar�� ç�kmak" de�ildir. Halk, ne sava��n karar vereni ne de bar��n yetkilisidir. Önemli olan, her iki senaryonun sonuçlar�na kar�� haz�rl�kl� olmak ve ba��ms�z bir güç in�a etmektir. Bu güç, siyasi aç�l�� ya da çökü� anlar�nda, hem günlük ya�am� koruyabilmeli hem de �slam Cumhuriyeti'ne kar�� mücadelenin geriye gitmesini engelleyebilmelidir.

E�er bir anla�ma sa�lan�rsa, bu bar��n halk�n özgürlü�ünü ve temel haklar�n� sa�lamas� pek olas� de�ildir. JCPOA (Kapsaml� Ortak Eylem Plan�) deneyimi hala tazedir. �ran �slam Cumhuriyeti 150 milyar dolar ile i�çi s�n�f� ve toplumun alt kesimlerinin ya�am ko�ullar�n� iyile�tirmedi; bunun yerine s�n�fsal farkl�l�klar� derinle�tirdi, yolsuzlu�u art�rd�, rejimin güvenlik ve askeri gücünü güçlendirdi.

Petrol gelirlerinin art�� veya yabanc� sermayeye eri�im, halk refah� yerine, güvenlik, denetim ve bask� kapasitelerinin geni�letilmesine dönü�ebilir. Güvenlik bask�s�ndaki nispi azalma, sivil, i�çi, ö�renci ve kad�nlar�n örgütlenmesi için bir alan yaratabilir, ancak bu alan, her zaman güvenlik hesaplamalar�na ba�l� ve geri al�nabilir olacakt�r.

Anla�man�n ciddi bir tehlikesi, sadece rejimin devam� de�il, ayn� zamanda Amerika için kabul edilebilir ve toplumun baz� kesimleri için daha tahammül edilebilir bir biçime dönü�mesidir. Böyle bir durum, halk�n rejim de�i�ikli�i için duydu�u co�kuyu geçici olarak azaltabilir ve devrimci bir çökü� f�rsat�n� yok edebilir. Anla�ma, talepler hareketinin kapasitesini art�rabilir, ancak ayn� zamanda �slam Cumhuriyeti'nin varl�k araçlar�n� da güçlendirir.

Ancak bir sava�, s�n�rl� da olsa, kendi mant��n� topluma dayat�r. Her �ey güvenlik meselesine dönü�türülür. Rejim güçleri ve istihbarat kurumlar� toplumu tamamen denetim alt�na al�r, her türlü kar��tl�k "ihanet" olarak etiketlenir. "Vatan� savunmak" gerekçesiyle, siyasi alan kapat�l�r, en temel haklar ask�ya al�n�r ve bask�lar yo�unla�t�r�l�r. Sava�, enflasyon, kamu hizmetlerinin çökü�ü, i�sizlik ve açl�k getirir. Sava� demek, hastane, okul, su, elektrik ve konutun çökmeye yüz tutmas� demektir, yani göç ve evsizlik dalgalar� sosyal ba�lar� kopar�r.

Tabii ki, bu durum büyük halk hareketlerine yol açabilir, ancak örgütlenmi� a�lar ve önderlik olmadan, böyle bir ayaklanma sonuçsuz, maliyetli ve hatta gerici güçler için faydal� olabilir.

Gerçek �u ki, halk için hiçbir senaryo bir tercih de�ildir, her ikisi de farkl� �ekillerde a��r sonuçlar do�uracak. Bar��ta, esas tehlike rejimin devam� ve daha fazla kayna�a sahip olarak yeniden üretilmesidir. Sava�ta ise, en büyük tehlike insani felaket ve güç bo�lu�u yarat�lmas�d�r. Her iki durumda da, ba��ms�z bir toplumsal güç in�a edilmezse, halk, kendi seçmedi�i ko�ullar�n çarklar� alt�nda ezilecektir.

Peki çözüm nedir? Çözüm, her zaman vurgulad��m�z gibi, a�a��dan örgütlenmek ve halk temelli yönetsel yap�larla güç bo�lu�unu doldurmakt�r. Toplumsal hareketlerin ba�ar�s�, müzakerelerin veya sava��n sonucuna bahis yapmada de�il, halk yönetimi için kapasite in�a etmekte yatar. Bu, halk�n günlük ya�am�n� savunabilecek, ekmek, ilaç ve mahalle güvenli�ini sa�layacak a�lar�n kurulmas� demektir. Bu, i�yerlerinde, mahallelerde, fabrikalarda, hizmetlerde, ta��mac�l�kta, petrol ve gazda i�çi konseyleri kurmak, yerel halk meclisleri olu�turmak, dayan��ma a�lar� ve mali destek fonlar� kurmakt�r.

Gerçek �u ki, e�er halk, güç bo�lu�unu doldurmazsa, bu bo�lu�u �ran Devrim Muhaf�zlar�, hükümetin reformcu kanad� ya da d�� güçler dolduracakt�r. Ancak ne yap�lmas� gerekti�i, bu iki senaryonun hiçbirinin gerçekle�medi�i �u an için bellidir: �u andan itibaren, mevcut toplumsal hareketlerin devam�nda, ekmek, i� ve özgürlük taleplerinin birle�ik bir �ekilde hayata geçirilmesi gerekir. E�er ya�am ve i� talepleri özgürlükten ayr�l�rsa, bu, hükümet içindeki ya da sa�c� burjuva muhalefetin �antaj�na dönü�ür. E�er özgürlük ya�amdan ayr�l�rsa, sloganlar maddi temelden yoksun olur. Toplumun sol güçleri, bu ikisini gerçek örgütlenme içinde birbirine ba�lamal�d�r.

Cenevre görü�melerinde ne olursa olsun, ister bir anla�maya var�ls�n, ister sava� ç�ks�n, halk�n nihai kaderini belirleyecek �ey de�ildir. Sol güçler, e�er kritik anlarda belirleyici bir güç olmak istiyorsa, bugünden itibaren sadece yukar�daki sonuçlar� yorumlamak yerine, a�a��y� in�a etmeye odaklanmal�d�r. Her iki senaryoya kar�� da tek yan�t, a�a��dan örgütlenme, s�n�fsal dayan��ma ve halk temelli yönetimdir. Bu, özgürlük, e�itlik ve daha iyi bir ya�am ad�na her güç bo�lu�unu doldurmak için yap�lmal�d�r.

Kaynak:
https://komalah.org/

Yaz�n�n orijinal ba�l��:
Sava� m�, bar�� m�? Halk tercih yapmak zorunda de�il, her iki senaryoya kar�� örgütlenmelidir

Çeviri / Sava� m�, bar�� m�?*

�lgili Haberler