Yargıdan Assos antik kentinin çevresindeki jeotermal projeye onay
Assos antik kentine yakın bir noktada planlanan jeotermal kaynak arama projesine ilişkin davada, bilirkişi raporlarına rağmen mahkeme "ÇED olumlu" kararını hukuka uygun buldu. UNESCO Dünya Kültür Mirası Geçici Listesinde yer alan antik kente ilişkin Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği, "Assos gibi eşsiz bir kültürel mirasa, zeytinliklere, tarım ve turizm gelirlerine zarar verecek bu projeye izin vermeyeceğiz" dedi.
Çanakkale'nin Ayvacık ilçesinde, UNESCO Dünya Kültür Mirası Geçici Listesinde yer alan Assos antik kentine yakın bir noktada planlanan jeotermal kaynak arama projesine ilişkin davada mahkeme, bilirkişi raporlarına rağmen "ÇED olumlu" kararını hukuka uygun buldu. Karara tepki gösteren Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği, Danıştay'a itiraz edeceklerini açıkladı.
ŞİRKETİN İTİRAZI ÜZERİNE EK RAPORDA BİLİRKİŞİLER İLK GÖRÜŞLERİNDE ISRAR ETTİ
Bakrom AŞ tarafından Büyükhusun köyü sınırları içerisinde açılmak istenen jeotermal kaynak arama projesine karşı yöre halkı ve çevre örgütleri 2018 yılından bu yana mücadele yürütüyor. Proje için ilk ÇED süreci 2018'de başlatılmış, 2019'da verilen "ÇED Gerekli Değildir" kararı açılan dava sonucunda iptal edilmişti. Pirha'nın haberine göre, şirketin 2022 yılında yeniden başlattığı ÇED süreci ise 2024'te "ÇED olumlu" kararıyla sonuçlandı. Bu karar da aralarında Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği ile Gülpınar Sürdürülebilir Yaşam Derneğinin bulunduğu 148 kişi tarafından yargıya taşındı. İkinci dava kapsamında yapılan keşif ve bilirkişi incelemesinde hazırlanan rapor, projenin bölgeye uygun olmadığı yönünde görüş bildirdi. Raporda, "Bu proje bu yörede uygulanamaz, ÇED raporu uygun değildir" ifadelerine yer verildi. Şirketin itirazı üzerine istenen ek raporda da bilirkişiler ilk görüşlerinde ısrar etti.
Ancak mahkeme heyeti, bilirkişi raporlarını yeterli bulmayarak davayı reddetti. Karar gerekçesinde, hakimin bilirkişi görüşünü serbestçe değerlendirebileceğine ilişkin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 198 ve 282. maddelerine atıf yapıldı. Dernek, dava sonucunda yaklaşık 130 bin lirayı bulan bilirkişi ücretleri, yol giderleri ve karşı tarafın avukatlık masraflarının davacılara yüklenmesine de tepki gösterdi. Açıklamada, "Mahkeme bilirkişi raporlarına itibar etmeyecekse, neden davacılar bu yüksek bilirkişi masraflarına mahkum ediliyor" denildi.
DANIŞTAYA İTİRAZ EDİLECEK
Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği, kararın hukuka ve bilime aykırı olduğunu savunarak Danıştaya itiraz edeceklerini duyurdu. Dava dilekçesinde öne çıkan itirazlar şöyle: "Proje alanının zeytinliklere 254 metre mesafede olması ve bunun Zeytincilik Kanununa aykırılık teşkil etmesi. Assos Antik Kentine 3,65 kilometre, I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olan Büyükhusun Dolmen Bölgesine ise yalnızca 720 metre mesafede bulunması. Lamponia Antik Kenti ve diğer arkeolojik alanlara olası zararlar. Hidrojeolojik yapının bozulması, dere yataklarının etkilenmesi. Flora-fauna raporlarının eksik ve hatalı olması. Proje alanının 1. derece deprem bölgesinde yer alması. Bölgede faaliyet gösteren mevcut JES'ler ve RES'lerin kümülatif etkisinin değerlendirilmemesi."
Dernek, Bakrom AŞ'nin enerji üretimi alanında faaliyet gösterdiğini, şirketin halihazırda Ayvacık Tuzla bölgesinde faaliyet yürüten jeotermal santral şirketleriyle organik bağları bulunduğunu belirterek, sondajın verimli bulunması halinde bölgede yeni bir jeotermal santral kurulmasının önünün açılacağına dikkat çekti. Ayvacık Tuzla Ovasında halihazırda dört jeotermal enerji santralinin faaliyet gösterdiği, kapasite artışları ve yeni projelere ilişkin dava ve ÇED süreçlerinin sürdüğü de hatırlatıldı. Açıklamada, "Assos gibi eşsiz bir kültürel mirasa, zeytinliklere, tarım ve turizm gelirlerine zarar verecek bu projeye izin vermeyeceğiz. Havama, suyuma, toprağıma, kültürel varlıklara dokunma" denilerek mücadelenin süreceği vurgulandı.