20 Haziran 2024 Perşembe

MESEM'de, tarlada, sokakta, sanayide, inşaatta son 11 yılda 695 çocuk katledildi

12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü yaklaşırken çocuk iş cinayetlerine ilişkin raporunu açıklayan İSİG Meclisi, en az 695 çocuğun son 11 yılda katledildiğini vurguladı. 

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, 12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Gününün ön gününde iş cinayetlerinde katledilen çocuklara ilişkin raporunu paylaştı. Rapor, 2023-2024 yılında Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çalışırken katledilen 17 yaşındaki inşaat işçisi Alperen Enes Ural, 17 yaşındaki inşaat işçisi Murat Can Eryılmaz, 15 yaşındaki mobilya işçisi Erol Can Yavuz, 14 yaşındaki metal işçisi Arda Tonbul, 17 yaşındaki Ömer Çakar, 16 yaşındaki Zekai Dikici ve 17 yaşındaki Ulaş Dumlu şahsında katledilen tüm çocuklara adandı. 

Her yıl en az 60-70 çocuğun iş cinayetinde katledildiği ancak yaralanma, uzuv kaybı, ruhsal ve fiziksel gelişime vurulan darbelerin gözükmediği kaydedilen raporda, delet eliyle çocukların işçileştirildiği MESEM Programına dikkat çekildi. Söz konusu programın yalnızca AKP iktidarıyla sınırlandırılamayacak çok katmanlı bir sermaye projesi olduğunun altı çizilen raporda, "Her sermaye projesinde olduğu üzere MESEM'lere de ekonomik ve ideolojik hegemonyayı tamamlamaya dönük asli roller tanımlanmıştır" denildi.

MESEM'in emek piyasasını uzun vadeli biçimlendirme araçlarından birisi olduğu belirtilen raorda, "Düşük ücretlerin ve uzun çalışma sürelerinin hakim olduğu emek yoğun sektörleri ayakta tutmaya hizmet eden MESEM programları, öğrenci-işçi konsepti eşliğinde ekonomik üretim birimi haline gelmiştir. Nisan 2023 tarihi itibarıyla mesleki teknik eğitim çerçevesinde döner sermaye kapsamındaki üretim gelirleri 2 milyar liraya yükselirken, bu gelirden öğrenci ve öğretmenlere düşen pay sadece 300 milyon liradır. Üretim gelirinin geçtiğimiz yılsonu itibarıyla 3,5 milyar liraya yükseldiği tahmin ediliyor.

MESEM'ler sermayenin ucuz emek rezervlerini doldurmanın dışında doğrudan patronlara finansman desteğinin de bir aracıdır. 2024 yılında bedavaya çalıştırılan öğrenci-işçiler için patronlara 1 milyar 698 milyon TL ödenirken, son üç yılda MESEM programlarına aktarılan kamu kaynağı 15 milyar liraya yaklaştı. Öte yandan, 6111 ve 7103 No'lu teşvik şartlarının zorlaşması üzerine patronların yeni finansman arayışında 'ustalık telafi programı' öne çıktı. 2023 yılında programa başvuran patron sayısı 1 milyonu geçti. Başvuru üzerinden hesaplandığında aylık ödeme yaklaşık 4,2 milyar lirayı bulmaktadır.MESEM aracılığıyla ortaokulu bitiren öğrencileri örgün eğitimden kopararak haftanın (resmi olarak) dört günü bedava işgücü olarak patronların sömürüsüne sunan MEB şimdi de yaz döneminde 'beceri geliştirme programı' adı altında 7. ve 8. sınıftan itibaren tüm öğrencilerin katılabileceği 'zanaat atölyeleri' açıyor. İstanbul, Ankara, İzmir, Erzurum, Konya, Mersin, Rize, Samsun, Sivas ve Şanlıurfa olmak üzere 10 şehirde 196 okulda başlatılacak pilot uygulamayla mesleki eğitim yaşı (12-13 yaşa) düşürülüyor. Devlet eliyle işçileştirilmenin hayata geçirildiği bu süreçte doğal olarak maddi durumu kötü olan ailelerden çocuklar MESEM tercihinde (zorunluluğunda) bulundu. Böylece bir yandan okuyup diğer yandan çalışıp diploma, kalfalık ve ustalık belgesi alma imkanları olacaktı. Ancak bu çocuklara sunulan gelecek organize sanayi bölgelerinde, gıda, metal, kimya gibi sektörlerde ara eleman olma ya da hizmet sektörü çalışanı olmak. Çocuklarımız sağlıklarını, çocukluklarını ve gençliklerini işyerlerinde bırakacaklar" ifadeleri yer aldı.

2013 yılında en az 59 çocuk işçi, 2014 yılında en az 54 çocuk işçi, 2015 yılında en az 63 çocuk işçi, 2016 yılında en az 56 çocuk işçi, 2017 yılında en az 60 çocuk işçi, 2018 yılında en az 67 çocuk işçi, 2019 yılında en az 67 çocuk işçi, 2020 yılında en az 67 çocuk işçi, 2021 yılında en az 62 çocuk işçi, 2022 yılında en az 62 çocuk işçi, 2023 yılında en az 54 çocuk işçi ve 2024 yılının ilk beş ayında en az 24 çocuk işçi olmak üzere; 2013-2024 yılları döneminde "en az" 695 çocuk işçinin katledildiği vurgulanan rapora erişmek için tıklayınız.